Inleiding
In 2002 kwam er een opmerkelijk boek op de markt, ‘Splintering Urbanism’ (de uiteenvallende stad) van twee sociaal geografen Graham & Marvin 1. Het boek gaat over stedelijke samenlevingen en de manier waarop grote structuurnetwerken hier invloed op uitoefenen. Waren in de 19e eeuw de structuurnetwerken er op gericht om de buitengebieden te ontsluiten – waterleiding, elektriciteit, spoorwegen maakten afgelegen gebieden bereikbaar en onderdeel van een samenleving – de laatste decennia is dat precies omgekeerd.
De glasvezelnetten en hoge snelheidslijnen komen alleen beschikbaar voor steden die commercieel interessant zijn zoals London, Parijs en Amsterdam. De marktwerking maakt dat deze netwerken niet beschikbaar komen voor onrendabele buitengebieden. In Nederland zien we dit verschijnsel in het opheffen van buslijnen naar dorpen, het schrappen van spoorwegen en stations buiten de Randstad, dorpen die geen toegang tot snel internet hebben e.d. Hoe verder af van commerciële netwerken, hoe meer uitsluiting van voorzieningen.
De Noordelijke provincies maken zich niet voor niets druk over het schrappen van de Zuiderzeelijn. De bestuurders en politici realiseren zich drommels goed dat uitsluiting van vitale netwerken in het Noorden gepaard gaat met economische neergang en nieuwe uisluiting. Eenmaal in de neergang is een gebied oninteressanter voor investeringen in structuurnetwerken en zo kunnen regio’s nog verder achterop raken.
De regionale omstandigheden in Noorden van Nederland worden getekend door deze fysieke uitsluiting. Samen met mijn getrouwen – de Daltons (zie verderop deze site) – zijn we altijd gericht op verbinden en op het terugdringen van uitsluiting en isolement. Verbinden en uitsluiten hangen met elkaar samen als twee contragewichten. Dat ik me met zo’n groep als de Daltons heb verbonden en dat ik zo’n boek als ‘Splintering Urbanism’ over fysieke uitsluiting in een bibliotheek zie staan, heeft alles te maken met mijn persoonlijke geschiedenis.
Ik ben alert en opmerkzaam voor signalen van achterstelling of uitsluiting. Uitsluiting heeft voor mij een persoonlijke kant; ik kon in het verleden de pijn die met uitsluiting gepaard gaat niet goed verdragen. Daarover nu meer.
Om het hele artikel te lezen en te downloaden: Gert Schout een portret
Terug naar Samenvattingen