Een netwerk van familie, vrienden en kennissen heeft wellicht meer tijd en begrip voor deze problematiek dan de professionals. De benadering van Restorative Practices, die in Nederland Eigen Kracht genoemd wordt, gaat uit van de eigen kracht van mensen. Restorative Practices bestaat uit verschillende vormen: Restorative Justice (Echt Recht), Family Group Conference/Family Group Decision Making (Eigen Kracht conferentie), leercirkels en informele vormen.

Hoogezand-Sappemeer is een gemeente waar relatief veel sociale problematiek voorkomt. Deze groeiende problematiek legt grote druk op het werk van de professionals op het gebied van zorg en welzijn. Eigen Kracht is een begrip dat sinds 2001 in Nederland bekend is geworden. Kenmerken hiervan zitten al verborgen in de aanpak van instanties. Om hier meer inzicht in te krijgen, is het nodig eerst te inventariseren wat momenteel aanwezig is. Voor dit onderzoek zijn mensen van diverse organisaties geïnterviewd, over hun ervaring met Eigen Kracht in de praktijk of kenmerken hiervan en wat hun successen en problemen zijn. Hieruit is gebleken dat er al kenmerken van Eigen Kracht in de praktijk worden gebruikt, zoals ‘samenredzaamheid’ bij buurtbemiddeling, Humanitas en in het onderwijs. Het gebruik van netwerken komt naar voren bij de Thuiszorg, gehandicaptenzorg de Zijlen en project Gorecht-West. Informele zorg wordt bij een aantal instanties al gecombineerd met formele zorg, zoals bij Kwartier Zorg & Welzijn en Huiselijk Geweld. Herstel komt sterk naar voren bij bureau Halt. Er komen echter ook belemmeringen naar voren, zoals burgers zonder netwerk, burgers die niet willen deelnemen aan conferenties en instanties die niet cliëntgericht willen werken. Deze belemmeringen werden voorgelegd aan een focusgroep. Deze focusgroep probeert de belemmeringen in mogelijkheden te transformeren, waardoor Hoogezand-Sappemeer verder kan werken met de toepassing van Eigen Kracht in deze gemeente.

Klik hier om het gehele rapport te downloaden.

Terug naar rapporten

Aan de hand van literatuur is er een onderzoek gedaan naar de noodzaak van het toepassen van Eigen Kracht. De moderne samenleving is een individualistische samenleving, waarbij verzorging vanuit de overheid geregeld is. Mensen leunen op de overheid in plaats van op elkaar. Voor de 19e eeuw was er een samenleving met meer sociale betrokkenheid. De collectieve samenleving gaf vorm aan het bestaan en de zorgstructuur. In de huidige maatschappij vinden er ontwikkelingen plaats op het gebied van de zorgstructuur.

De invoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in 2007 heeft waarden als participatie en onderlinge betrokkenheid naar voren gebracht. Eigen Kracht past in dit kader. De verantwoordelijkheid wordt weer teruggelegd bij burgers. De samenleving komt zelf weer in de benen. Het netwerk van de cliënt wordt betrokken bij het maken van plannen en bij het bieden van hulp en de krachten van de cliënt en zijn netwerk worden benut. Dit vraagt kantelingen van professionals. In dit onderzoek wordt een zestal kantelingen bij professionals in de OGGz onder de loep genomen:

- De verschuiving van aanbodgericht handelen naar vraaggericht handelen. - De verschuiving van het denken in tekorten en stoornissen, naar denken in krachten

van mensen. - De verschuiving van plannen gemaakt voor de mensen, naar door de mensen zelf. - De verschuiving van „professionals in de benen‟ naar „burgers in de benen‟. - De verschuiving van zelfredzaamheid naar samenredzaamheid. - De verschuiving van risicotaxatie en planning door professionals naar vertrouwen in cliëntsystemen en durven loslaten van het proces.

Door middel van vragenlijsten en observaties is er onderzoek gedaan naar de zes genoemde kantelingen. Het onderzoek laat zien dat er in de OGGz in de gemeente Hoogezand-Sappemeer op allerlei manieren kantelingen zichtbaar zijn. Er is onder andere op te merken dat steeds meer professionals het netwerk van cliënten betrekken en steeds meer de burgers zelf plannen laten maken. Het is een proces waarin professionals vertrouwen moeten hebben in de kracht van burgers. De burgers staan voorop.

Hoewel er in dit onderzoek met name is toegespitst op positieve kantelingen laat dit onderzoek ook belemmeringen zien. Het blijkt voor professionals moeilijk om de regie uit handen te geven en te vertrouwen in de kracht van het netwerk en de cliënt zelf. Bij de innovatie is een duidelijk doel van belang, een veranderingsproces dat begrepen wordt, goede relaties tussen personen, het maken en delen van nieuwe kennis en samenhang. In informatiebijeenkomsten voor professionals van de OGGz is er ruimte gemaakt voor interactie en informatie. En er is een voortrekkersgroep geformeerd, die ervaringen zal delen. Verschillende professionals geven aan dat zij behoefte hebben aan meer interactie, informatie en samenhang. Professionals geven daarnaast aan dat zij tijd en vertrouwen nodig hebben om te werken vanuit Eigen Kracht. Hoogezand-Sappemeer staat aan het begin van een proces om Eigen Kracht in de gehele gemeente vorm te geven. Dit innovatieproces zal zich verder moeten voortzetten en uitbreiden. Hierbij is er ook aandacht nodig voor professionals die nog negatief tegenover Eigen Kracht staan.

Download Hier het gehele rapport.

Achtergrond. Een huisontruiming is een ingrijpende gebeurtenis. Over hoe huisontruimingen verlopen en hoe ze zijn te voorkomen is weinig bekend.
Methode. Een exploratief beschrijvend onderzoek gebaseerd op zeven casestudies.

Resultaten. Het proces tot een huisontruiming is veelvormig en complex maar wordt bepaald door onvrede over niet ingeloste verwachtingen, stereotypering, verharding, onmacht, overspecialisatie, blikvernauwing en gebrekkige samenwerking.  De volgende  aanwijzing voor de praktijk  kan worden afgeleid uit deze studie: institutionaliseer het vermogen om conflicten op constructieve wijze tegemoet te treden. Dit betekent het gevoelig worden voor signalen en voortekenen van escalatie, herkennen van tekenen van verharding van standpunten, het investeren in de-escaleren vaardigheden als metacommunicatie en onderhandelen.

Klik hier om de gehele PDF te downloaden

“Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?”

“Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?”

“Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?”

terug naar Blog

“Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?”

“Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?”

terug naar Blog

Demands, thresholds and fragmentation of services hinder the accessibility of health care, such that some severe mentally ill people do not receive the treatment they need or avoid healthcare services. Methods of establishing contact and gaining trust in mental health care include practical assistance, realistic expectations, establishing long-term goals, empathy and a client-centred and flexible approach.

A public mental healthcare practice in The Netherlands with outstanding performance was studied from 2002–2007 using participant observation, interviews with experienced care providers and interviews with clients with a long history of avoiding care facilities, conflicts and troubled relationships with care providers.

A number of personal qualities are vital for establishing contact and gaining trust with these clients: altruism, a degree of compassion, loyalty, involvement, tenacity, a critical attitude to the mainstream, flexibility, optimism, diplomacy, patience,

creativity, and a certain degree of immunity to stress.

Conclusion:

Care providers who establish contact and win trust employ ‘non-judgemental appreciation’. They start from the acceptance of what is and try to connect with the client and their world. These professionals use their initial actions to identify and praise qualities and achievements of clients. This style of work is supported by a set of deep-rooted personal qualities we can summarize as ‘empathy’.

Terug naar Samenvattingen

Care avoidance refers to the condition wherein clients do not seek assistance; do not attend appointments although they are in need of help. Care avoidance is linked to another phenomena, the inability to help clients with multiple and complex problems by social services and care facilities, in this article identified as care paralysis. The aim of this article is to understand the production and reduction of care avoidance and care paralysis. Care avoidance and care paralysis not only coincide, they reinforce and recall each other. Trust and initiative – the opposite of avoidance and paralysis – are affirmed under conditions as an experienced proximity between the local population and care facilities and the committed involvement of professionals to a bounded territory. Trust and initiative also coincide, reinforce and recall each other. The existence of a safety net like the PMHC is closely linked to the absence of this vitality

Terug naar Samenvattingen

Insluiten, uitsluiten, aansluiten. Een agenda voor vakontwikkeling in de OGGz

De 24e Van der Leeuw Lezing begint Antjie Krog1 haar lezing hier in de Martinikerk met een verhaal over een groep Bosjesmannen. Eén van de mannen wil op een springbok schieten en

raakt per ongeluk één van de andere mannen terwijl ze aan het jagen zijn. Het incident stort de jagers in een crisis. Vol verwijten beschuldigen zijn kompanen hem dat hij niet goed uitgekeken heeft. Maar dan neemt de gewonde man het voor de dader op; hij had zelf niet goed uitgekeken, hij was voor de pijl gaan lopen. Nog weer later in het verhaal is het de pijl die het gedaan heeft. Het verhaal en de manier waarop het steeds opnieuw verteld wordt ontschuldigt degene die het gedaan heeft. Alle leden van deze clan van jagers-verzamelaars zijn aangewezen op elkaar en hebben elkaar nodig om te overleven, de dader kan en mag niet uitgesloten worden.

Zoals alle sociale processen in deze samenleving gericht zijn op inclusie, zo worstelen Westerse samenlevingen met het omgekeerde; het ontstaan van grote groepen mensen die met uitsluiting worden bedreigd. Zoals Krog ons laat zien hoe insluiting werkt, dat mensen afhankelijk zijn van elkaar en elkaar nodig hebben om te (over)leven, zo laat Zygmund Bauman ons zien hoe het omgekeerde er uit ziet; hoe sociaal afval ontstaat. Wie de nieuwbouw van het aantal gevangenissen in Nederland ziet, of het aantal separeerbewegingen, het aantal fase 4 cliënten, het aantal mensen dat in klinieken woont, het aantal mensen dat in de WIA of het aantal jongeren in de WAJONG, of de omvang van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) als bedrijfstak, ziet dat wij worstelen met inclusie. Traditionele samenlevingen zoals de Bosjesmannen uit het voorbeeld van Krog kennen geen afval. Alles wordt hergebruikt en krijgt opnieuw een plaats, zelfs de botten van dieren. Ieder lid van de clan is nodig voor het overleven van de groep. Insluiting is vanzelfsprekend. Bauman laat zien dat sociaal afval (Wasted Lives) verbonden is met orde. Sociale orde produceert uitsluiting. Iedere kasteelmuur, stadsgrens, landsgrens, diploma,

regeling, beroepsprofiel, beginvereiste, of wat dies meer zij, sluit mensen in, maar ook uit. Alleen chaos sluit allen in. Bauman laat zien dat modernisering gepaard gaat met een omvangrijke productie van afval, ook ‘menselijk afval’ Uitsluiting is met andere woorden onlosmakelijk verbonden met orde en is in zekere zin van alle tijden. Moeten we dan maar met de handen op de rug onderzoek doen?

Klik hier om de gehele rede te lezen en te downloaden

Terug naar Samenvattingen

Alle activiteiten op het terrein van de geestelijke volksgezondheid die worden uitgevoerd zonder dat er een expliciete hulpvraag ten grondslag aan ligt, horen tot de OGGz. Deze definitie maakt dat OGGz een breed scala van activiteiten omvat gericht op individuen, risicogroepen en zelfs nog niet nader omschreven doelgroepen. In najaar 2000 verscheen de notitie ‘Aander lu bin ook lu’, waarin de contouren van het samenwerkingsverband OGGz in de stad Groningen worden geschetst. Een jaar later zijn onder begeleiding van GB Management & Consultancy deze contouren omgezet in concrete producten zoals een protocol OGGz Groningen, taakomschrijvingen OGGz-medewerkers, en organisatiestructuur OGGz samenwerkingsverband en het convenant OGGz Samenwerkingsverband Groningen. Het convenant eindigt in februari 2004. Voor de stuurgroep OGGz is dit aanleiding om het samenwerkingsverband OGGz te evalueren. Zij heeft Bureau Onderzoek benaderd om deze evaluatie op zich te nemen.

In dit rapport en het onderzoek dat er aan vooraf ging beperken we ons de OGGz-activiteiten voor langdurige zorgafhankelijke mensen met complexe problemen en vaak zonder expliciete hulpvraag. Dit wordt ook wel aangeduid als OGGz ‘in engere zin’. Het eerder vermelde convenant is afgesloten om deze OGGz-activiteiten te regelen.

De evaluatie van de OGGz-Groningen beperkt zich tot de volgende onderwerpen:

• De doelgroep: zorgmijders, niet alleen individuen die lastig zijn, maar ook mensen met een stille problematiek.
• De structuur: de netwerkorganisatie met gezamenlijke verantwoordelijkheid en inzet van personeel.
• De OGGz-activiteiten: het geheel aan activiteiten om de doelgroep te bereiken, acute zorg te verlenen en de doelgroep toe te leiden naar de reguliere zorg.
• En tot slot het beoogd en behaald resultaat.

Om het hele rapport te lezen en te downloaden klik hier

De Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) bestrijkt een breed terrein dat zich niet scherp laat afbakenen. Het betreft alle activiteiten die niet op geleide van een vrijwillige, individuele hulpvraag worden uitgevoerd. Kern van de begripsbepaling van OGGz is het ontbreken van actieve medewerking van de persoon of personen waar men zich op richt. Er is geen vraag om zorg in de traditionele zin. Het gaat om diffuse hulpbehoeften die doorgaans niet door de betrokkenen zelf worden gesignaleerd.

Gemeenten houden zich onder de noemer OGGz al jaren bezig met de hulpverlening aan sociaal kwetsbare mensen. Zij worden geacht partijen bijeen te brengen en regie te voeren over de OGGz. Zo ook de gemeente Groningen. Tien jaar geleden kreeg de OGGz een impuls door het landelijke VWS-beleid dat inzette op de totstandkoming van lokale samenwerking en convenanten

Deze inspanningen hebben in de provincie Groningen geleid tot een provinciaal convenant. Op 5 oktober 2001 hebben 42 partijen, waaronder alle gemeenten, hulpverleningsinstellingen, het Zorgkantoor en de provincie het ‘Convenant voor de OGGz in de provincie Groningen’ ondertekend. Doel van dit convenant was dat partners, die het convenant hebben ondertekend, komen tot een integrale aanpak van de problemen en knelpunten op het terrein van de OGGz. Aan het eind van de werkingsduur is het convenant geëvalueerd.

In deze evaluatie maar ook in een tussentijdse evaluatie naar de OGGz in de gemeente Groningen zijn specifieke knelpunten naar voren gekomen over de werkorganisatie van de OGGz. (Vroeg)signalering en preventie worden relatief slecht beoordeeld. De OGGz in de gemeente kent een constructie met een frontoffice en een backoffice. Door de inzet van een frontoffice komen de instellingen in een positie terecht die lijkt op een tweedelijns positie: men krijgt gesaneerde problematiek, die past bij de instelling, op geleide van doorverwijzing. De natuurlijke betrokkenheid van maatschappelijke instellingen met de doelgroep, door het zelf signaleren van terugval en door het zelf in beeld houden van sociaal kwetsbare mensen, wordt hierdoor bemoeilijkt.

Naar een gebiedsgerichte aanpak De gemeente wil weer meer doen aan preventie en vroegsignalering van OGGz problematiek en wil zich bovendien weer meer oriënteren op de oorspronkelijke bedoeling van het OGGz beleid in de stad Groningen: een vangnet dat zichzelf overbodig maakt en waar instellingen ruimte krijgen om hun verantwoordelijkheid te nemen. Eén van de ambities van de gemeente Groningen is om ‘dichter bij burgers te gaan zitten’ en een gebiedsgerichte aanpak voor de OGGz te ontwikkelen. Gelet hierop heeft de centrumgemeente via de GGD opdracht gegeven om te onderzoeken hoe de huidige constructie met een front- en backoffice omgebouwd of aangepast kan worden naar een gebiedsgerichte aanpak.

Om het hele rapport te lezen en te downloaden: